Koza

Ryba Koza (Cobitis taenia)

Kozowate – piskorzowate (Cobitidae)
Woda: strumień, rzeka

Mocno bocznie spłaszczone ciało
Kolce pod oczami
Podługowate plamy na ciele

Uwagi: Gatunek prawnie chroniony – całkowity zakaz połowu.

Budowa zewnętrzna
Głowa wydłużona, bocznie silnie ścieśniona. Otwór gębowy wąski, dolny, z sześcioma krótkimi wąsikami na szczęce górnej (cztery z przodu, dwa w kącikach warg). Przedni otwór nosowy rurkowaty i krótki. Tuż pod okiem w fałdzie skórnym ukryty jest ruchomy, podwójny kolec, charakterystyczna cecha wszystkich gatunków kóz. Całe ciało pokryte małymi, cienkimi łuskami. Linia boczna wykształcona tylko w przedniej części ciała. Płetwa grzbietowa z 10-12, a odbytowa z 7-9 promieniami. U samców drugi promień płetw piersiowych jest pogrubiony. Zęby gardłowe jednorzędowe, 8(9,10)-(10,9)8. Grzbiet brudnożółty z ciemnymi, brązowymi plamami, kreskami i marmurkowymi wzorami. Boki koloru piaskowego z długim rzędem 10-20 ciemnobrązowych, jasno obramowanych plam, łączących się ze sobą czarną, cienką, długą linią. Nad nimi podobny rząd plam mniejszych. Brzuch białawy. Na górnej krawędzi nasady ogonowej czarna plama. Długość 8-10 cm.

Występowanie
Szeroko rozprzestrzeniona w całej Europie, w przejrzystych wodach płynących i brzegowej strefie jezior o piaszczystym lub mulistym podłożu. Tworzy 7 podgatunków żyjących na terenie Hiszpanii, północnych Włoch i Bałkanów. Liczebność pogłowia tego gatunku uległa w ostatnim okresie znacznemu zmniejszeniu.

Tryb życia
W ciągu dnia koza przebywa zagrzebana w piaszczystym podłożu, ożywiając się wraz z nastaniem zmierzchu. Tarło – kwiecień do czerwca. Kleista ikra składana jest w płytkiej wodzie na kamieniach lub roślinach.

Odżywianie
Małe, bytujące w podłożu zwierzęta bezkręgowe.

Ciekawostki
Inne, czasami całkowicie zapomniane nazwy kozy to… sykałka, sykawka, sykit, sikacz, piaskownica, junyk, kolinka, kowbeń, szczypawka, węgorka i kózka.

Koza pospolita – Cobitis taenia

Ta niewielkich rozmiarów rybka należy do rodziny piskorzowatych i jest pod ścisłą ochroną. Kozę pospolitą możemy spotkać w czystych nizinnych rzekach a nawet jeziorach i stawach. Ryba uwielbia przebywać w wodach o piaszczystym lub kamienistym dnie, w którym zagrzebuje się, że widać jej tylko oczy i płetwę ogonową.

Dorosłe osobniki dorastają do wymiaru od 10 cm do 14 cm długości, charakteryzują się kluskowatym wydłużonym ciałem, w okolicy oczu koza ma ruchome zrogowacenia, są to kolce, które służą rybie do celów obronnych. Jak u większości ryb karpiowatych jej płetwa ogonowa jest lekko zaokrąglona. Natomiast dla kamuflażu wzdłuż ciała występują równomierne plamki, posiada niewielki pyszczek, u którego na spodzie widoczne jest 6 niewielki wąsików.

Koza pospolita podwodą

Koza żeruje pływając przy dnie, gdzie żywi się bezkręgowcami, larwami owadów, mięczakami oraz robakami wodnymi. Odbywa tarło późną wiosną maju oraz czerwcu, gdy wody w zbiornikach osiągną wystarczająca temperaturę. W okresie godowym grupuje się wtedy w stada i samice składają kleistą ikrę w płytkiej wodzie na kamieniach lub roślinach.